M ộ t s ố b à i t h ơ c h ọ n l ọ c
H À N M Ặ C T Ử
Tên khai sinh : Nguyễn Trọng Trí .
1928 : Học ở Pellerin, Huế .
1934 : Đăng thơ trên báo ' Thực nghiệp dân báo ' - và được lưu ý ngay,
bới có bài họa Phan Sào Nam đi kèm : Chùa hoang , Gái ở chùa , Thức khuya - ký Phong Trần .
1932 : Làm công chức tại Sở Đạc Điền , quen với Quách Tấn .
1936 : in tập thơ đầu tay : Gái Quê - Phạm văn Kýviết Tựa .
1937 : mắc bệnh nan y .
cuối 1937 : Mai Đình xin gặp, Tử không tiếp - nhưng ký tặng ' Gái Quê', và cảm động
làm bài thơ Lưu luyến tặng Mai Đình .
1940 : vào bệnh viện Quy Nhơn .
19 / 9 / 1940 : gia đình Tử trao hết bản thảo Hàn Mặc Tử cho Quách Tấn ,
theo lời tác giả dặn dò .
11. 11. 1940 : qua đời .
1941 : Trần Thanh Mại viết và cho xuất bản ' Hàn Mặc Tử : Thân thế & Thơ văn '.
1942 : Trần Thanh Mại bị Quách Tấn kiện , đưa đơn kiện tại Tòa án ở Huế .
Toà án phán " ' miễn xử '
1944 : Thơ Hàn Mặc Tử do Nxb Đông Phương ấn hành ra mắt .
1. B Ẽ N L Ẽ N
Trăng nằm sóng soãi trên cành liễu
Đợi gió đông về để lả lơi
Hoa lá ngây tình không muốn động
Lòng em hồi hộp chị Hằng ơi ...
Trong khóm vi lau rào rạt mãi
Tiếng lòng ai nói ? Sai im đi ?
Ô kìa bóng nguyệt trần truồng tắm
Lộ cái khuôn vàng dưới đáy khe.
Vô tinh để gió hôn trên má
Bẽn lẽn làm sao lúc nửa đêm
Em sợ lang quân em biết được ?
Nghi ngờ tới cái tiết trinh em ...
2. H U Y Ề N Ả O
Mới lớn lên trăng đã thẹn thò
Thơm như tình ái của ni cô
Gió say lướt mướt trong màu nắng
Hoa với tôi đều cảm động sơ
Đang khi mầu nhiệm phủ ban đêm
Có thứ gì rơi giữa khoảng im
Rơi từ thượng tầng không khí xuống
Tiếng vang nhè nhẹ dội vào tim .
Tôi với hồn hoa vẫn nín thinh
Ngấm ngầm trao đổi những ân tình
Để thêm ấm áo nguồn tư tưởng
Để bóng trời khuya bớt giật mình .
Từ đầu canh một đến canh tư
Tôi thấy trăng mơ biến hóa như
Hương khói ở đâu ngoài xứ mộng
Cứ là mỗi phút mỗi nên thơ .
Ánh trăng mỏng quá không che nổi
Những vẻ xanh xao của mặt hồ
Những nét buồn buồn tơ liễu rủ
Những lời năn nỉ của hư vô .
Không gian dầy đặc toàn trăng cả
Tôi cũng trăng mà nàng cũng trăng
Mỗi ảnh mỗi hình thêm phiếu diễu
Nàng xa tôi quá nói nghe chăng
3.- M U À X U Â N C H Í N
Trong làn nắng ửng khói mơ tan
Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng
Sột soạt gió trêu tà áo biếc
Trên giàn thiên lý - Bỗng xuân sang ...
Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời
Bao cô thôn nữ hát trên đồi
Ngày mai trong đám xuân xanh ấy
Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi .
Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi
Hổn hển như lời của nước mây
Thầm thì với ai ngồi dưới trúc
Nghe ra ý vị và thơ ngây !
Khách lạ gặp lúc mùa xuân chín
Lòng Trí * bâng khưâng sực nhớ làng
Chị ấy năm nay còn gánh thóc
Dọc bờ sông trắng nắng chang chang ...
-----
* theo đúng nguyên bản - Trí ( tên thật tác giả ) in chữ nghiêng.
4. Đ Â Y T H Ô N V Ỹ D Ạ
Sao anh không về thăm thôn Vỹ ?
Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền .
Gió theo lối gió mây đường mây
Dòng nước buồn - thiu hoa bắp lay...
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó ?
Có chở trăng về kịp tối nay ?
Mơ khách đường xa , khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà
5. G H E N
Ta ném mình ta theo gió trăng ?
Lòng ta tan khắp bốn phương trời
Cửu trùng là chốn xa xôi lạ
Chim én làm sao bay đến nơi ?
Chiếc tàu chở cả một đêm trăng
Muôn ánh sao ngời chói thẳng băng
Muôn sợi hương trầm say bối rối
Muôn vàn thần thánh sống cao sang .
Giây phút , ôi chao , ! Nguồn cực lạc
Tình tôi ghen hết thú vô biên
Ai cho châu báu cho thinh sắc
Miệng lưỡi khô khan hết cả thèm .
6. M Ơ H O A
Khói trầm lan nhẹ ngấm không gian ,
Giây phút buồn lây đến mộng vàng
Xiêm áo hôm nay tề chỉnh quá
Muốn ôm hồn Cúc * ở trong sương .
Hãy tưới lên hoa giọt lệ hồng ,
Đếm từng cánh một mấy lần thương
Hãy chôn những mảnh xuân tàn tạ
Và hãy chôn sâu tận đáy lòng .
Bóng người thục nữ ấn trong mơ ,
Trong lá trong hoa , khói bụi mờ
Xin chớ làm thinh mà biểu lộ ,
Những tình ý lạ , những lời thơ .
Hãy quỳ nán lại , tiếng sao rơi ,
Khua ánh trăng xanh động khí trời
Gió thổi hay là hoa thở nhỉ ?
Ôi hay người ngọc biến ra hơi .
---
* in theo nguyên bản : Cúc in chữ nghiêng .
7. N G Ủ V Ớ I T R Ă N G
Ta không nhắp rượu
Mà lòng ta say
Vì sao nao nức myuo61n
Ghì lấy đám mây bay ...
Té ra ta vốn là thi sĩ
Khát khao trăng gió mà không hay !
Ta đi bắt nắng ngừng , nắng reo , nắng cháy
Trên sóng cành - Sống áo cô gì má đỏ hây hây ...
Ta rình nghe niềm ý bâng khuâng trong gió láng
Với là hơi thở nồng nàn của tuổi thơ ngây
Gió nâng khúc hát lên cao vút
Vần thơ uốn éo lách rừng mây
Ta hiểu ta rồi trong một phút
Lời tình chới với giữa sương bay .
Tiếng vàng rơi xuống giếng
Trăng vàng ôm bờ ao ...
Gió vàng đang xao xuyến
Áo vàng , hỡi chị chưa chồng đã mặc đi đêm
Theo tôi đến suối xa miền
Cỗi thơ cỗi mộng cỗi niềm yêu thương ...
Mây trôi lơ lửng trên dòng nước
Đôi tay vốc uống quên lạnh lùng
Ngả nghiêng đồi cao trăng ngủ
Đầy mình lốm đốm những hào quang !
8. M Ộ T M I Ệ N G T R ĂN G
Mai sáng mai trời cao rộng qúa !
Gió căng hơi và nhạc lên mâ
Đôi lòng cũng ấm như xuân ấm
Chỉ có áo xuân trắng trẻo thay !
Mai này thiên địa mới tinh khôi
Gió căng hơi và nhạc lên trời
Chim khuyên hót tiếng đầu tiên hót
Hoa lá hồ nghi sự lạ đời .
Trái cây bằng ngọc vỏ bằng gấm
Còn mặt trời kia tựa khối vàng ...
Có người trái mới im như nguyệt
Gió căng hơi và nhạc lên ngàn .
Thuở ấy càn khôn mới dựng nên
Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên
Người thơ phong vận như thơ ấy
Nào đã ra đời ngọc biết tên .
Xuân gấm đầu tiên giữa cõi đời
Mùa thơm ngây dại so1`ngcon người
Hãy hoan hô lời cao như sấm :
Vạn tuế, bay ơi ! nắng rợp trời !
1 0. Đ I Ề M L Ạ
Đức Tin thơm như ngọc
Thơ bay rồi thơ bay
Mau gò giai âm lại
Sớt bớt nghĩa đương say
Có tin thôn xa đến
Có điềm lạ đêm nay ...
Đóng cửa mươi phương lại
Dồn ánh sáng vào đây
Người không gian rất mát
Chim thanh tước ra đời ...
Nêu cao hơn tiếng nhạc
Mùa hát sẽ xanh tươi ...
Năm nay tôi thương tuổi
Sai hẹn với người ta
Năm nay xuân nhắc mãi
Nước mắt liền ứa ra ...
11 . CÔ GÁI ĐỒNG TRINH
Chao ôi ghê quá ! ôi ghê quá !
Cảm thấy hồn tôi ớn lạnh rồi .
Đêm qua trăng vương đọng cành trúc ,
Cô láng giềng bên chết thiệt rồi !...
Trinh tiết vẫn còn nguyên vẹn mới ,
Chưa hề âu yếm ở trên môi .
Xác cô thơm quá , thơm hơn ngọc
Cả một mùa xuân đã hiện hình
Thinh sắc cơ hờ lưu luyến mãi
Chết rồi xiêm áo trắng như tinh .
Có tôi đây, hồn phách tôi đây
Tôi nhập vào trong xác thịt này ,
Cốt để dò xem tình ý lạ
Trong lòng bí mật ả thơ ngây ...
Biết rồi ! biết rồi ! thôi biết cả
Té ra nàng sắp sửa yêu ta .
Bao nhiêu mơ ước trong tim ấy ,
Như chực xuân về thổ lộ ra .
12 . LỜI CÔ GÁI GIANG HỒ *
Rửa sạch phấn son tinh chửa sạch
Nhọc nhằn thân xác đã bao lâu .
Hôm nay mưa gió người em mệt ,
Nhớ lại ngày qua cảm mối sầu .
Anh ơi ! em vốn khách đa cảm
Đã trót thương yêu hết mọi người .
Ân ái đêm qua lưu lại vết
Tơi bời ! xiêm áo ngấn pha phôi .
Buồng em vắng vẻ một mình em ,
Gió lạnh, người quen biếng lại tìm .
Cô độc đời em cô độc mãi ,
Đố hề em thốt tiếng gì thêm .
Nhưng em vui lắm vui nức nở
Đôi khóe mắt tình - lệ sướng rơi
Vì có biết bao chàng trẻ tuổi ,
Mê em , chìm lụy đến đâu thôi !
Anh nhỉ cho em được tự hào ,
Sắc em lộng lẫy được thanh cao .
Mình em uyển chuyển như thơ mộng
Trễ nải làm anh đã ước ao .
Nay mùa đông tới người em mệt ,
Đã nổi cơn ho tự sáng ngày
Em hỏi lương y người chẳng đáp ,
Bệnh em chỉ có mình em hay .
Anh nhỉ xin đừng nói xấu em ,
Cực lòng em lắm buổi sương đêm ,
Lắng nghe hoa lá bay tàn tạ ,
Chạm ánh trăng suông ngã trước thềm .
Những bài thơ đẹp của anh đâu ?
Anh rãi tung ra trước mái lầu .
Để gió để mây lần lượt cuốn ,
Ném vào cửa sổ lúc canh thâu .
Em đang than khóc người trong mộng ,
Một trận mưa hoa trút cạn lờ .
Em kéo chăn ra ngồi lại nhặt ,
Phút giây hoa biến lộ bài thơ .
Khêu cao ngọn nến rồi em cố
Thu hết sức tàn chuốc giọng ngâm
Đáp lại lòng ai thương hại khách
Giang hồ điêu đứng trong bao năm .
---
* Còn một tựa đề khác :" EM ĐAU " ! .
13 . T H A O T H Ứ C
Lạnh quá ánh trăng không sáng mấy ,
Cho nên muôn dặm ở ngoài kia
" Em đang mong mỏi em đang nhớ
Bứt rứt lòng - em muốn trở về ".
Em mới vùng vằng , em thở dốc ,
Tình thương trong dạ , cứ xôn xao .
Thôi em chán quá ! Em buồn quá !
Anh của em giờ cươi với ai ?
Nói những gì đâu tức tối lạ ,
Em hồ nghi mãi , giận không thôi !
Lạnh quá ánh trăng không sáng mấy ,
Cho nên chăn chiếu vẫn so le .
Nếu hay thương nhớ là thương nhớ ,
" Em dại gì đâu , ngủ thiếp đi ! ".
HÀN MẶC TỬ .
( trích HÀN MẶC TỬ NHÀ THƠ SIÊU THOÁT - THẾ PHONG-
Nxb ĐỒNG NAI tái bản lần 3- năm -2004 - - tr. 92- 100 ).
